Tăng huyết áp: Chế độ ăn có thể thay thế thuốc điều trị?

Huyết áp cao – kẻ giết người thầm lặng, nhưng không phải là không có cách kiểm soát, và chế độ ăn phù hợp là phương án đầu tiên được nghĩ đến. Và vì sao chế độ ăn có thể thay thế thuốc điều trị, thì chúng ta cùng nhau tìm hiểu trong bài viết tuần này

Chế độ ăn ít muối, sẽ tốt cho tim mạch vì có lẽ nó có hiệu quả hạ áp tương đương với thuốc. Đây là kết luận của nghiên cứu mới đăng trên tờ Tạp chí Tim mạch Hoa Kỳ.

Các nhà nghiên cứu cho rằng người tăng huyết áp tuân theo chế độ ăn DASH và ít muối có thể đạt được kết quả hạ áp tương đương hoặc tốt so với người dùng thuốc hạ huyết áp.

Đồng tác giả nghiên cứu Stephen Juraschek – làm việc tại Trung tâm Y khoa Beth Israel Deaconess tại Trường Y khoa Harvard ở Boston, MA và tại Trường Đại học Y khoa Johns Hopkins ở Baltimore, MD – cùng cộng sự cho biết phát hiện của họ gợi ý rằng thay đổi chế độ ăn nên là lựa chọn đầu tiên cho người trưởng thành tăng huyết áp.

Huyết áp là áp lực của dòng máu lên thành động mạch. Nó được đo bằng mmHg, thể hiện qua 2 thông số: Tâm thu (trị số trên) và tâm trương (trị số dưới).

Huyết áp tâm thu thể hiện áp lực của máu lên thành động mạch khi tim co bóp, huyết áp tâm trương thể hiện áp lực khi tim giãn nghỉ giữa 2 nhịp đập.

Tăng huyết áp xảy ra khi áp lực này quá cao. Nếu không được kiểm soát, nó làm tăng nguy cơ bệnh tim, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Thay đổi lối sống như thường xuyên tập thể dục, tuân theo chế độ ăn uống lành mạnh được xem là yếu tố quan trọng giúp giảm huyết áp. Tuy nhiên một số bệnh nhân cần được kê toa thuốc hạ áp.

Theo nghiên cứu mới, chế độ ăn DASH – kết hợp với chế độ ăn ít muối – có thể thay thế thuốc hạ áp cho một số bệnh nhân tăng huyết áp.

Chế độ ăn và huyết áp tâm thu

Nghiên cứu bao gồm 412 người tham gia độ tuổi từ 23 – 76. Tất cả đối tượng tham gia có mức huyết áp tâm thu từ 120-159 mmHg và huyết áp tâm trương từ 80-95mmHg. Không có đối tượng nào đang sử dụng thuốc hạ áp.

Dựa vào trị số huyết áp tâm thu, đối tượng được chia thành 4 nhóm. Bao gồm: 120-129mmHg, 130-139 mmHg, 140-149mmHg, và trên 150mmHg.

Theo guideline mới phát hành, huyết áp tâm thu từ 120-129mmHg và huyết áp tâm trương dưới 80mmHg được xếp vào nhóm “huyết áp gia tăng” (elevated hypertension).

Huyết áp tâm thu từ 130-139mmHg hoặc huyết áp tâm trương 80-89mmHg được xếp vào tăng huyết áp độ 1, Huyết áp tâm thu trên 140mmHg hoặc huyết áp tâm trương từ 90mmHg trở lên được xếp vào tăng huyết áp độ 2.

Trong tổng cộng 12 tuần, tất cả đối tượng tham gia được phân chia ngẫu nhiên vào nhóm theo chế độ ăn DASH hoặc nhóm chứng theo chế độ ăn tiêu chuẩn Châu Âu.

Chế độ ăn DASH – được bảo trợ bởi Viện Huyết học, Tim, Phổi Quốc Gia Hoa Kỳ (NHLBI) – là chế độ ăn uống bao gồm các loại trái cây, rau, hạt, đậu, cá, thịt gia cầm, các sản phẩm từ sữa ít béo và không béo. Giới hạn các loại thực phẩm chứa nhiều đường và chất béo bão hòa.

Mỗi thời kỳ 4 tuần trong suốt thời gian nghiên cứu, những người tham gia cũng được phân ngẫu nhiên 3 chế độ ăn chứa lượng natri khác nhau: 50 mmol/ngày (thấp), 100mmol/ngày (trung bình), hoặc 150mmol/ngày (cao).

Để dễ hình dung hơn, 100 mmol natri mỗi ngày tương đương với 2.300 mg natri, hoặc khoảng ít hơn một muỗng cafe muối. Đây là lượng natri ăn vào hằng ngày tối đa được khuyến cáo bởi Dietary Guidelines for Americans 2015-2020.

Kết quả đáng chú ý

Nhóm nhà khoa học phát hiện ra rằng những người có mức huyết áp tâm thu nền từ 150mmHg trở lên cho thấy mức giảm huyết áp trung bình 11 mmHg sau 4 tuần ăn chế độ ăn DASH so với nhóm chứng.

Những người có mức huyết áp tâm thu nền dưới 130mmHg giảm được 4mmHg sau 4 tuần.

Kết hợp chế độ ăn DASH và chế độ ăn ít natri cho kết quả tốt hơn nữa.

Những người có mức huyết áp tâm thu nền dưới 130mmHg giảm được 5mmHg khi kết hợp chế độ ăn DASH và ít natri sau 4 tuần, so với nhóm chứng có chế độ ăn nhiều natri.

Những người có mức huyết áp nền 130-139mmHg giảm được trung bình 7mmHg với chế độ ăn DASH và ít natri.

Đối với những người có mức huyết áp tâm thu nền từ 140-149mmH giảm được trung bình 10 mmHg sau 4 tuần kết hợp chế độ ăn DASH và ít muối.

Tuy nhiên, kết quả đáng ngạc nhiên nhất là đối với nhóm có mức huyết áp nền từ 150mmHg trở lên. Họ giảm được đến 21 mmHg trong nhóm có chế độ ăn ít natri, DASH so với nhóm chứng, ăn nhiều natri.

Juraschek gọi phát hiện này là một phát hiện “nổi bật”. Nó cho thấy những người có nguy cơ tăng huyết áp nặng nhất nhận được nhiều ích lợi nhất từ chế độ DASH kết hợp với chế độ ăn ít natri.

Các nhà nghiên cứu chú ý rằng cần có thêm những nghiên cứu để xác định liệu chế độ ăn này có giúp làm giảm mức huyết áp cho những người có huyết áp tâm thu từ 160mmHg trở lên hay không. Điều này chưa được xem xét trong nghiên cứu này.

Juraschek tin rằng “kết quả nghiên cứu thêm vào bằng chứng cho thấy chế độ ăn có hiệu quả ngang bằng – hoặc hơn – so với thuốc hạ áp đối với nhóm nguy cơ cao nhất của tăng huyết áp và nên là lựa chọn điều trị đầu tiên thường quy cho nhóm bệnh nhân này.”

“Điều mà chúng tôi quan sát được từ việc kết hợp 2 chế độ ăn này là hiệu quả gây hạ huyết áp tốt bằng hoặc thậm chí tốt hơn so với các thuốc hạ áp. Điều này mang lại thông điệp quan trọng cho người bệnh rằng họ có thể đạt được một lợi ích lớn từ việc tuân thủ chế độ ăn lành mạnh và ít natri”. – Senior study author Dr. Lawrence Appel, Johns Hopkins University School of Medicine

Chúng tôi hi vọng, qua bài viết này sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về chế độ ăn uống hợp lí để giúp kiểm soát được huyết áp cao. Giúp bạn chủ động trong việc bảo vệ sức khỏe của mình và người thân trong gia đình.

https://www.medicalnewstoday.com/articles/320151.php

  • Bs. Giang Tú – Giám Đốc Y Khoa
  • Bs. Đặng Trịnh Cao Triệu – Phòng Chuyên Môn Y
  • Quản Trọng Quốc Huy – Phòng Chăm Sóc Khách Hàng
  • Từ Tôn Quý – Ban Sự kiện Truyền Thông
  • Trần Thị Bích Lê – Ban Sự kiện Truyền Thông